Gipuzkoak AuzoEkin aurkeztu du Danimarkan, nahi ez den bakardadeari Zaintza Ekosistema Lokaletatik heltzen dion esperientzia berritzailea

Gipuzkoak ‘AuzoEkin’ aurkeztu du Danimarkan, nahi ez den bakardadeari Zaintza Ekosistema Lokaletatik heltzen dion esperientzia berritzailea

KORALEk Gipuzkoa eta Austriako, Portugalgo, Irlandako, Belgikako eta Danimarkako bazkide europarrak bildu ditu Aarhusen, esperientziak partekatzeko eta nahi ez den bakardadeari aurre egiteko politika publikoetan aurrera egiteko. AuzoEkin HARIAK estrategiaren barruan kokatzen da, Gipuzkoak nahi gabeko bakardadeei aurre egiteko abian jarritako estrategiaren barruan, eta ikuspegi hori hurbiltasunetik eta komunitate-sareak aktibatuz nola gauzatu daitekeen erakusten duen esperientzia da.

Gipuzkoako Foru Aldundiak eta ADINBERRI Fundazioak, Hondarribiko Udalarekin batera, AuzoEkin ekimena aurkeztu dute Aarhusen (Danimarka). Ekimen honen helburua da 60 urtetik gorako pertsonen artean nahi ez den bakardade-egoerak prebenitzea eta horiei heltzea, komunitatea aktibatuz, harremanak sortuz eta laguntza-sareak indartuz.

Gipuzkoako esperientzia KORALE proiektu europarraren esparruan partekatu da. Gipuzkoak gidatzen duen proiektu hau 2024ko apirilean abiatu zen eta 2028ra arte luzatuko da. KORALEren helburua da nahi ez den bakardadeari aurrea hartzeko Politika Publikoen Europako Gida batean aurrera egitea, parte hartzen duten sei lurraldeen arteko esperientzia-truketik eta elkarlaneko ikaskuntzatik abiatuta.

Topaketa honetan, Gipuzkoak HARIAK estrategiaren bidez garatzen ari den lana Europako esparrura eraman du. Lurralde-estrategiaren helburua da nahi ez den bakardadeei aurre egitea, eta, horren barruan, AuzoEkin ekimena jarri du ikusgai, ikuspegi hori tokian-tokian, hurbiltasunetik eta komunitatearen beraren inplikazioarekin nola gauzatu daitekeen erakusten duen esperientzia zehatz gisa.

“Bakardadeei aurre egiteko erantzun partekatua”

Maite Peñak, Zainketa eta Gizarte Politiketako diputatuak, azpimarratu duenez, “Gipuzkoak urteak daramatza nahi ez den bakardadeei aurre egiteko berezko eredu bat eraikitzen, HARIAK bezalako lurralde-estrategia baten bidez eta harremanak zein komunitate-sareak indartzeko apustu argiarekin. Zaintza Ekosistema Lokalek estrategia horren adierazpen argia eskaintzen digute: politika publikoak lurraldean garatzeko, hurbiltasunetik lan egiteko eta komunitate osoa mugiarazteko aukera ematen digute. Gaur egun, KORALEren bidez, ezagutza hori Europan partekatzeko aukera dugu, ez bakarrik beste lurralde batzuetatik ikasteko, baita Gipuzkoan egiten ari garen lana balioan jartzeko eta gure esperientziarekin bakardadeei aurre egiteko politika publiko berriak eraikitzen laguntzeko ere”.

Esparru horretan, Gipuzkoak Europan partekatu du, halaber, Zaintza Ekosistema Lokalen aldeko apustua. Ekosistema horiek hurbiltasuneko guneak dira, nahi ez den bakardade-egoerak prebenitu eta arintzeko, harremanak eta komunitate-sareak indartuz. Era berean, topaketak aukera eman du ADINBERRI-HARIAK laguntza-deialdia balioan jartzeko. Deialdi hori berariaz dago nahi gabeko bakardadeei aurre egiteko proiektu berritzaileak sustatzera bideratuta. 2024tik, laguntza-ildo horren bidez 1,1 milioi euro baino gehiago mobilizatu dira, eta Gipuzkoan garatutako 21 proiektu babestu dira.

AuzoEkin eta herritarren inplikazioa

AuzoEkinek dagoeneko amaitu du Hondarribian egindako diagnostikoaren lehen fasea. Bigarren etapa, berriz, komunitateko eragileen sentsibilizazioan eta prestakuntzan oinarrituko da, eta, ondoren, esku-hartze soziohezitzaileak eta komunitateko laguntza-ekintzak garatuko dira.

Herritarren inplikazioa ekimenaren funtsezko elementuetako bat da. Ildo horretan, AuzoEkinek dagoeneko sortu du boluntarioen sare bat, “auzoko zaindariak” izenekoa. Pertsona horiek bakardade-egoera posibleak detektatzen dituzte eta komunitateko ekintzak dinamizatzen dituzte hainbat auzotan, adineko pertsonei laguntzeko eta haien harremanak zein ingurunearekiko lotura indartzeko.

Hondarribian egindako diagnostikoak agerian utzi du nahi ez den bakardadea herritarren artean aitortutako kezka dela. Kontsultatutako pertsonen %95ek uste du bakardadea arazo bat dela, eta %91k, zehazki, nahi ez den bakardadea arazo gisa identifikatzen du. Era berean, %58k uste du udalerrian ez dagoela parte hartzeko eta harremanak izateko behar adina gune edo jarduera; eta %57k aitortu du ez lukeela jakingo nola jokatu ahultasun-egoeran egon litekeen pertsona baten aurrean.

Emaitzek, halaber, ahultasun-egoeran dauden pertsonen ongizatea hobetzeko ekimenetan parte hartzeko prestasun handia erakutsi dute: kontsultatutako pertsonen %63k parte hartzeko borondatea adierazi du; %20k, berriz, ez luke parte hartuko, eta %17k ez du jarrera zehatzik hartu. Proiektuak, gainera, herritarren, komunitateko eragileen eta administrazio publikoen arteko lankidetza gehiago indartzeko beharra identifikatu du.

Europako ikuspegi eta esperientziak

AuzoEkin KORALEn aurkeztutako proiektuetako bat izan da. Era berean, bertan aurkeztu dira, baita ere gainerako bazkideen esperientziak. Portugalek Lisboako Santa Casa da Misericórdia erakundearen “Polizia hurbila” proiektua partekatu du. Ekimen hori poliziaren, gizarte-zerbitzuen eta komunitateko erakundeen arteko lankidetzan oinarritzen da, bakarrik bizi diren adineko pertsonak detektatu eta haiei laguntza eskaintzeko. Irlandak, berriz, Fingal County Councilek bultzatutako esperientziak aurkeztu ditu, gizarteratzea, belaunaldien arteko parte-hartzea eta zahartze aktiboa sustatzeko. Belgikak, bestalde, Aalsten garatutako esperientzia azaldu du, adineko pertsonek hiri-ingurune inklusiboen eraikuntzan duten gizarte- eta politika-parte-hartzean oinarrituta.

Bere aldetik, Danimarka Erdialdeko Eskualdeak “More Together” programa aurkeztu du. Silkeborgen garatzen den ekimen horrek komunitate-ekintza, gizarte- eta osasun-zerbitzuak eta hainbat eragileren arteko lankidetza uztartzen ditu, bai gazteen artean, bai adineko pertsonen artean bakardadea prebenitzeko eta murrizteko. Topaketak, halaber, “Community Navigators” izeneko esperientziak ezagutzeko aukera eman du. Laguntza-figura horiek pertsonei beren inguruko baliabide, jarduera eta gizarte-sareetara iristen laguntzen diete.

Aarhuseko jardunaldiak KORALEko bazkideen parte-hartzea ere izan du Danimarkako Bakardadeari buruzko Konferentzia Nazionalean. Horrez gain, tokiko esperientziak ezagutzeko eta bakardadearen prebentzioari, komunitatearen parte-hartzeari, preskripzio sozialari eta sektore arteko lankidetzari buruzko ikaskuntzak partekatzeko bisitak eta lan-saioak egin dira.